Wat Aagje Vanwalleghem, Gaëlle Mys en Dorien Motten en vele andere turnsters de voorbije dagen deden vergt ontzettend veel moed. Op een beheerste en weloverwogen manier kaarten ze fysieke en mentale mishandeling en pesterijen tijdens hun topsportcarrière aan. Ze kaderen hun ervaringen in een wijdverspreide cultuur van machtsmisbruik, mishandeling en normvervaging binnen de gymnastieksport.

Bovendien sluiten de getuigenissen naadloos aan bij (inter)nationale getuigenissen die zowel binnen gymnastiek als in andere sporten opduiken, en bij de recentste, onthutsende prevalentiecijfers over grensoverschrijdend gedrag en misbruik in de sport: van 769 jongeren tussen 13 en 21 jaar oud zegt 82% psychisch grensoverschrijdend gedrag te hebben meegemaakt, 55% fysiek en 27% seksueel grensoverschrijdend gedrag. Vanuit onderzoek en de praktijk is er geen enkele reden of aanwijzing om aan te nemen dat dit probleem zich zou beperken tot gymnastiek. Ook het soms aangehaalde argument, dat het om een specifiek probleem van de topsport zou gaan, klopt niet. Topsport kent weliswaar een aantal specifieke dynamieken en risicofactoren, maar onderzoek ter zake toont keer op keer aan dat ook het recreatieve sportniveau niet immuun is.

Hier komt nog bij dat grensoverschrijdend gedrag of misbruik door omstaanders - trainers, vrijwilligers, medesporters, entourage … - al te vaak niet als dusdanig herkend en erkend wordt, omdat ‘het erbij hoort’. Een tekenend voorbeeld hiervan is wat een internationaal jurylid uit de gymnastiek vertelt: “Dat leek toen de manier om er te geraken”, vertelt ze. “Ik heb het zelf gezien en gehoord, maar heb er niets aan gedaan. (…) We keken ernaar en we keken weg”.

Dat kan en moet anders.

Zie je grensoverschrijdend gedrag of misbruik in jouw sportomgeving, jouw sportclub, jouw topsportschool…?
Kijk niet weg, spreek erover!

Spreken over grensoverschrijdend gedrag of misbruik als je het zelf meegemaakt hebt of meemaakt, is niet eenvoudig. Maar als je het kan en wil, is er altijd iemand die wil luisteren en helpen:

  • Bij de Vlaamse Atletiekliga kan je terecht bij de vertrouwenspersonen:
    Paula Vanhoovels - 02/474 72 22 - 0477/24 90 38 - paula@atletiek.be
    Liesl Van Barel - 02/474 72 21 - liesl@atletiek.be 
  • Bij het Centrum Ethiek in de Sport kan je rechtstreeksterecht bij Simon De Vriendt, simon@ethischsporten.be - 0468/02 67 85
  • Bij Voices in Sport (www.voicesinsport.be) kan je op een laagdrempelige en anonieme manier je ervaring delen met lotgenoten.

Samen kunnen we grensoverschrijdend gedrag en misbruik in de sport stoppen.

Let wel: bij acute situaties van ernstig grensoverschrijdend gedrag of misbruik neem je meteen contact op met de politie, of consulteer de hulplijn 1712. Je kan ook in alle vertrouwen terecht bij een arts.

(tekst overgenomen van ICES, het Centrum voor Ethiek in de Sport, dat de sportfederaties in deze materie ondersteunt)

Auteur: Paula Vanhoovels
Publicatiedatum: 30/07/2020